Pages

17 Şubat 2013 Pazar

DÜNYANIN İKLİM ZENGİNLİĞİ


SICAK KUŞAK İKLİMLERİ

1-      Ekvatoral İklim
Her iki yarımkürede 0-10 derece enlemleri arasında etkilidir.
Yıl boyunca sıcaklık 25 derecenin üzerindedir.
Yıllık sıcaklık farkı 1-2 dereceyi geçmez.
Yıllık ve günlük sıcaklık farkının en az olduğu iklim tipidir.
Yıllık yağış miktarı 2000mm nin üstündedir.
Oluşan yağışlar konveksiyoneldir.
Akarsu ve yağış rejimleri düzenlidir.
Ekinoks tarihlerinde yağış miktarı artar.
Bitki örtüsünü yıl boyunca yeşil kalan yağmur ormanları oluşturur.
Ekvatoral iklim Amazon ve Kongo havzalarında, Endonezya ve Malezya’da görülür.


2-      Savan iklimi (Subtropikal İklim)

Her iki yarımkürede 10-20 derece enlemleri arasında görülür.
Mali, Moritanya, Nijer, Çad, Sudan gibi Afrika ülkelerinde ve Brezilya, Kolombiya, Peru, Venezuela ve Bolivya gibi Güney Amerika ülkelerinde etkilidir.
Yıllık sıcaklık ortalaması 20 derecenin üzerindedir.
Yıllık yağış miktarı 1000mm nin üstündedir.
Oluşan yağışlar konveksiyoneldir.
Yıllık sıcaklık farkı 3-4 decedir.
Savan ikliminde yazlar yağışlı kışlar kuraktır. Kışların kurak geçmesi dinamik yüksek basıncın etkisindendir. Savan ikliminde yaz ve kış olarak iki mevsimin belirmesinde yağış dikkate alınmıştır.
Akarsu ve yağış rejimi düzensizdir.
Bitki örtüsünü boyları 2m ye kadar uzanan ot toplulukları oluşturur. Savanlar arasındaki küçük ağaç topluluklarına park veya galeri ormanları denir.


3-      Çöl iklimi
 
Her iki yarımkürede 20-30 derece enlemleri arasında etkili olur. Bu alanda kalan çöller dinamik YB etkisiyle oluşmuşlardır. Bu çöller tropikal kuşakta yer aldığı için yıllık sıcaklık farkı azdır ancak nem az olduğu günlük sıcaklık farkları fazladır.
Kuzey Afrika’da Sahra Çölü
Güney Afrika’da Namib Çölü
Güney Amerika’da Atacama Çölü
Suudi Arabistan ve Avustralya çevresi
Bu çöllerin dışında bir de orta kuşakta tamamen karasallık etkisiyle oluşmuş çöller vardır. Bu çöllerde hem günlük hem de yıllık sıcaklık farkı fazladır.
Orta Asya’da Kızılkum, Karakum, Gobi ve Taklamakan çölleri
Yıllık yağış miktarı 200mm nin altındadır.
Epizodik yağışlar görülür.
Mekanik çözünme etkilidir.
Bitki örtüsü suyu tutabilen kurakçıl otlardan oluşur.

4-      Muson İklimi
Muson iklimi Doğu ve Güneydoğu Asya kıyılarında etkilidir. Hindistan, Çin, Japonya, Bangladeş, ve     Mançurya’da etkilidir.
Muson iklimi eksen eğikliği ve yıllık harekete bağlı olarak oluşmuştur.
Muson ikliminde yazlar yağışlı, kışlar ise kuraktır. Bunun nedeni yaz musonlarının denizden karaya doğru esmesidir.
Yıllık yağış miktarı 1000-1500mm civarındadır. Dünyanın en yağışlı yerleri Muson Asyasıdır.
Akarsu ve yağış rejimi düzensizdir.
Yıllık ortalama sıcaklık 15-20 derece civarındadır.
Orografik yağışlar oluşur.
Yağışın fazla olduğu yerlerde kışın yapraklarını döken ormanlar yer alırken, yağışın az olduğu yerlerde savanlar bulunur.


ILIMAN KUŞAK İKLİMLERİ

1-      Akdeniz İklimi
Akdeniz İklimi 40-50 derece enlemleri arasında kalan kıtaların batı kıyılarında görülür.
Akdeniz’e kıyısı olan Türkiye, İtalya, Fransa, Suriye, Yunanistan gibi ülkelerde, Güney Afrika’daki Kap Bölgesi’nde, Orta Şili’de, Avustralya’nın güneybatısında, Kuzey Amerika’da Kaliforniya çevresinde görülmektedir.
Akdeniz ikliminde yazlar sıcak ve kuraktır, yazların sıcak geçmesinin nedeni dinamik yüksek basıncın etkisindendir. Kışlar ise ılık ve yağışlı geçer.
Yıllık sıcaklık ortalaması 18 derecedir. Yıllık yağış miktarı özel konum şartlarına bağlı olarak 600-1000mm arasında değişir.
Akdeniz ikliminde en fazla yağış kış aylarında düşer ve yağışlar cepheseldir.
Akdeniz ikliminin doğal bitki örtüsü kızılçam ormanlarıdır. Kızılçam ormanlarının tahrip edildiği yerlerde maki ve garigler ortama hakim olur.

2-      Step İklimi
Step İklimi belirgin olarak kulakta karaların iç kısımlarında görülür.
Asya’nın iç kesimlerinde, Orta Avrupa’da ve Kuzey Amerika’nın iç kesimlerinde görülmektedir.
Bu iklimde yazlar sıcak ve kurak kışlar soğuk ve kar yağışlıdır.
En fazla yağış ilkbahar aylarında düşer ve yağışlar yükselim yağışlarıdır.
Akarsu ve yağış rejimi düzensizdir.
Bitki örtüsü bozkırlardan oluşur.

3-      Sert Karasal İklim
Karasal İklim daha çok 40-50 derece enlemleri arasında deniz etkisine kapalı alanlarda görülür.
 Sert karasal iklim Sibirya’da, Kanada’da ve Doğu Avrupa’da etkilidir.
Kışlar soğuk ve uzun geçer, yazlar ise kısa serin ve yağışlıdır.
Yıllık yağış miktarı 500-600mm arasındadır.
En fazla yağış yaz aylarında düşer ve konveksiyonel yağışlardır.
Doğal bitki örtüsü iğne yapraklı ormanlardan ve çayırlardan oluşur.

4-      Okyanusal İklim
Okyanusal iklim batı rüzgarlarının ve okyanus akıntılarının etkisiyle oluşmuştur. 30-60 derece enlemleri arasında kıtaların batı kıyılarında görülür.
Okyanusal iklim batı ve kuzeybatı Avrupa kıyarlında, Kanada’nın batı kıyılarında, Güney Alaska kıyılarında, Avustralya’nın kuzeydoğusunda ve Yeni Zellenda’da etkili olmaktadır.
Her mevsim yağışlıdır. Yıllık yağış miktarı 1500mm civarındadır.
Yıllık ortalama sıcaklık 13-15 derece civarındadır.
Yıllık sıcaklık farkı15 dereceyi geçmez.

SOĞUK KUŞAK İKLİMLERİ

1-      Tundra İklimi
Her iki yarımkürede 60-70 derece enlemleri arasında görülür.
İskandinavya Yarımadası’nda Laponya Bölgesi’nde, Şili’de Patagonya bölgesi’nde, Kanada, Sibirya ve Grönland’da etkilidir.
Yıllık yağış miktarı 250mm yi geçmez. Oluşan yağışlar konveksiyoneldir. Yağışların büyük bir kısmı yaz aylarında düşer.
En sıcak ay ortalaması 10 dereceyi geçmez. Kış aylarında sıcaklık -40 dereceye kadar düşer.
Bitki örtüsü yosunlar, otlar ve çalılıklardan oluşur. Bunlara tundra adı verilir.

2-      Kutup İklimi
70-90 derece enlemleri arasında kutup iklimi etkili olmaktadır.
Sıcaklık yıl boyunca 0 derecenin altındadır.
Yıllık yağış miktarı 200mm civarındadır. Yağışlar çok azdır ve sadece kar şeklindedir.
Bitki örtüsü yoktur toprak yıl boyunca buzlarla kaplıdır.
Kutup iklimi Antarktika’da ve Grönland Adası’nın iç kesimlerinde görülür.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder